پنجشنبه 9 بهمن 1404 - Thursday, January 29, 2026
|
|
| شرح مطلب |
|
خاورميانه در آستانه بازتعريف ژئوپليتيکي؛ تحليل تهديدات اسرائيل و پيامدهاي آن براي ايران و منطقه
13:49:55 - 1404 سه شنبه 21 آبان
|
 |
بزرگنمایی:
اظهارات اخير «اسرائيل کاتز»، وزير دفاع رژيم صهيونيستي، نه صرفاً يک موضعگيري نظامي بلکه بيانيهاي راهبردي براي بازتعريف نظم ژئوپليتيکي خاورميانه است. او با لحني آشکار و تهديدآميز اعلام ميکند که «خاورميانه جديد آغاز شده» و اسرائيل آماده است تا با هر بازيگري که در مسيرش قرار گيرد، فارغ از اندازه و قدرت، برخورد کند. اين مواضع، در کنار حمله مستقيم به قطر و تهديد به نابودي کامل غزه، نشاندهنده عبور اسرائيل از سياستهاي بازدارنده به سمت راهبردهاي تهاجمي و پيشدستانه است.
اسرائيل و پروژه «خاورميانه جديد» از منظر تلآويو، خاورميانه جديد يعني منطقهاي که در آن هيچ قدرتي—اعم از دولتي يا غيردولتي—حق مقاومت در برابر اسرائيل را ندارد. تهديد مستقيم عليه حزبالله، انصارالله يمن، و حتي دولتهايي مانند قطر، نشان ميدهد که اسرائيل در حال ترسيم نقشهاي جديد از موازنه قدرت است؛ نقشهاي که در آن، تنها بازيگران همسو با واشنگتن و تلآويو مجاز به بقا هستند.
اين راهبرد، بهوضوح با حمايت آمريکا و سکوت اروپا همراه شده و به اسرائيل اجازه داده تا از مرزهاي سنتي درگيري عبور کند و وارد فاز «تنبيه منطقهاي» شود. حمله به دوحه، که پيشتر نقش ميانجي در پرونده فلسطين داشت، نقطه عطفي در اين مسير بود.
ايران؛ بازيگر هدفمند در برابر نظم تهاجمي از منظر جمهوري اسلامي ايران، اين تحولات نهتنها تهديدي عليه محور مقاومت بلکه تهديدي عليه اصل استقلال منطقهاي است. ايران که همواره بر لزوم مقابله با تجاوزگري اسرائيل تأکيد داشته، اکنون با واقعيتي مواجه است که مواضعش را بيش از هر زمان ديگري اثبات ميکند: اسرائيل نهتنها تهديدي براي فلسطين، بلکه تهديدي براي کل جهان اسلام است.
:در اين شرايط، ايران بايد از موضع صرفاً واکنشي خارج شود و به سمت طراحي يک راهبرد ژئوپليتيکي فعال حرکت کند. اين راهبرد ميتواند شامل موارد زير باشد:
تقويت ديپلماسي منطقهاي با محوريت مقابله با تجاوزگري اسرائيل
ايجاد ائتلافهاي امنيتي و اقتصادي مستقل از ساختارهاي غربمحور
افزايش هماهنگي با بازيگران غيردولتي مقاومت در لبنان، يمن و عراق
استفاده از ابزارهاي نرمافزاري و رسانهاي براي افشاي سياستهاي اسرائيل در مجامع بينالمللي
نقد راهبرد اسرائيل از منظر منافع منطقهاي از ديدگاه ژئوپليتيکي، راهبرد اسرائيل در بلندمدت با تناقضهاي بنيادين مواجه است. تهديد به نابودي کامل غزه و حمله به کشورهاي مستقل مانند قطر، نهتنها مشروعيت بينالمللي اسرائيل را تضعيف ميکند، بلکه زمينهساز همگرايي کشورهاي عربي و اسلامي عليه آن خواهد شد. تجربه تاريخي نشان داده که تجاوزات فرامرزي، اگرچه در کوتاهمدت ممکن است دستاورد نظامي داشته باشند، اما در بلندمدت موجب انزواي راهبردي و افزايش هزينههاي امنيتي ميشوند.
براي ايران، اين وضعيت فرصتي است براي بازتعريف نقش خود بهعنوان محور ثبات منطقهاي. برخلاف تصويرسازي اسرائيل، ايران نهتنها تهديد نيست، بلکه ميتواند با ارائه مدلهاي همکاري منطقهاي، به مقابله با بيثباتسازي خاورميانه کمک کند.
در پايان شايان گفتن است که خاورميانه جديدي که اسرائيل از آن سخن ميگويد، در واقع پروژهاي براي حذف مقاومت، تضعيف استقلال منطقهاي و تثبيت هژموني تلآويو است. اما اين پروژه، با واکنشهاي منطقهاي و بينالمللي مواجه خواهد شد. ايران، بهعنوان بازيگري ژئوپليتيکي با ظرفيتهاي گسترده، بايد با هوشمندي، انسجام و ابتکار، در برابر اين نظم تهاجمي ايستادگي کند و نقش خود را در شکلدهي به آينده منطقه تثبيت نمايد.
|
|
|
Copyright © 2007-2014 Arya Strategic Studies Center, All rights reserved.